Aanleiding

Wie goed kijkt ziet langs de oevers van de IJssel, de Waal, de Rijn, de Schelde en de Maas wat deze rivieren niet horen te bevatten: plastic dopjes, piepschuim, pet-flesjes, wattenstaafjes, door wind en water verscheurde plastic tassen en soeppapiertjes. De hoeveelheden liegen er niet om.

Met kleine stappen maar met een steeds groter wordend netwerk proberen we in opdracht van Rijkswaterstaat Leefomgeving bij te dragen aan het tegengaan van zwerfafval in onze rivieren. Om daarmee de toestroom van het afval van land naar zee te stoppen en het gezondheidsrisico voor mens en dier te verkleinen. Langs de Maas, de Waal, de Schelde en IJssel zijn sinds 2012 riviernetwerken ontstaan waarin grote groepen vrijwilligers het afval opruimen. Dat is zinvol maar geen eindoplossing. We zorgen dus voor kennisdeling rond bewustwording, monitoring en preventie en bronaanpak.

Je moet een lange adem hebben om te toestroom van zwerfaval richting zee tegen te gaan. Daarom is het inspirerend om te zien dat steeds meer organisaties het probleem van deze hoeveelheid afval inzien en op zoek gaan naar oplossingen.

De komende twee jaar (2017, 2018) zal de Lynx in opdracht van Rijkswaterstaat mede zorgdragen dat de riviernetwerken zich optimaal kunnen ontwikkelen en uitbreiden. Zodat we met alle deelnemende partijen (van gemeenten, terreinbeheerders, waterschappen, recreatieondernemers, provincies en vele anderen) kunnen inzetten op preventie, bronaanpak en circulaire economie.

Daarnaast zal een zwerfvuilophaalregeling van Rijkswaterstaat de netwerken gaan helpen het verzamelde afval op te halen en te verwerken.

Wat heeft De Lynx geleverd?

Van 2012 tot 2014 leverden we met Judith Harrewijn als procescoördinator een goede samenwerkingsstructuur om zwerfafval langs de Maas tegen te gaan. Het begon met een inventarisatie van de ambities en belangen. Via een inventarisatieronde brachten we de belangen van de deelnemende partijen in kaart, en keken welke inzet van elke partij haalbaar was. In de vervolgopdracht verbonden we partijen met elkaar en stelden een integrale aanpak en communicatiestrategie op. We verzorgden de projectleiding, coördineerden de communicatie van het eerste uitvoeringsjaar en organiseerden een bestuurlijke bekrachtiging voor het vervolg. Voor de samenwerkingsstructuur die in 2014 werd uitgebreid met meer gemeenten en partijen ontwikkelde de Lynx een plan van aanpak en een financieringsplan.

Het resultaat

Het resultaat mag er zijn. Belangrijk waren de opruimacties van troep op de oevers met partijen en mensen uit de omgeving. Er is een opruimloket www.schonemaas.nl opgezet en in 2014 zijn 76 tracés van elk 2 kilometer opgeschoond. Dat komt neer op 150 kilometer Maasoever. Naast deze opschoonacties, zet het project in op een integrale aanpak:  van bewustwording tot bronaanpak. De aanpak van Schone Maas Limburg is als voorbeeld voor andere rivieren in Nederland opgenomen in de Kader Richtlijn Mariene strategie (KRM).

De aanpak van Schone Maas Limburg is als voorbeeld voor andere rivieren in Nederland opgenomen in de Kader Richtlijn Mariene strategie (KRM). De riviernetwerken Maas (Brabant en Limburg), Waal, IJssel en Schelde, Schone Havens (Rotterdam) draaien inmiddels allen zelfstandig met een eigen coördinator.

Resultaten Nederlandse riviernetwerken voorjaar 2016:

  • 4250 vrijwilligers
  • 225 tracés
  • 125 organisaties (gemeenten, waterschappen, IVN, provincies, bedrijven etc.)

 

U kunt dit filmpje ook bekijken op YouTube

Producten

  • Inventarisatie ambities en belangen
  • Communicatieplan en coördinatie
  • Procescoördinatie
  • Plan van aanpak Schone Maas 2014-2018
  • Programma & Dagvoorzitter Netwerkdag Water 2016, 2017

Meer informatie over het project staat op www.gemeenteschoon.nl, schonemaas.nl http://www.schoonzeeland.nl/actueel/ of op de Facebookpagina.