Zo neem je partijen mee in een landschapsstrategie

Een landschapsstrategie verbeeldt de ruimtelijke structuur van een gebied. Deze gaat in op de koers en ambities en geeft richting hoe je daar met z’n allen naartoe wilt werken. Sta je voor de uitdaging om partijen mee te krijgen bij het opstellen van een landschapsstrategie? Wij delen graag een aantal ‘lessons learned’ uit ons traject voor Nationaal Park Hollandse Duinen.

Het toekomstige Nationaal Park Hollandse Duinen is 47 km lang en heeft een oppervlakte van 450 km2. Je vindt er oude duinen, duinvalleien, landgoederen en historische relikwieën als de Atlantikwall. Het is het leefgebied van meer dan 7000 soorten en biedt tegelijkertijd prachtige recreatieplekken. Duurzame ontwikkeling van rijke natuur, een sterke gebiedsidentiteit en gastvrijheid: hoe zorg je ervoor dat dit allemaal samenkomt in één nationaal park? Een bijzondere gezamenlijke uitdaging.

De basis is: een landschapsstrategie. De Lynx verzorgde het participatieproces en landschapsarchitect Abe Veenstra stelde de strategie op, in opdracht van Provincie Zuid-Holland, SBB en Dunea. Op verschillende momenten werden deskundigen, bestuurders en gebruikersgroepen betrokken. We delen graag enkele tips.

Ga op excursie, direct bij de start

Wat zijn de belangrijkste thema’s of doelen? Verken deze samen met de partijen, het liefst in de praktijk. Een excursie versterkt de saamhorigheid. Elke partij heeft vaak weer een ander gezichtspunt. Door op excursie te gaan worden de verschillende standpunten luchtig aangestipt. Dit biedt meer ruimte voor een laagdrempelig gesprek. Het geeft de samenwerking een boost en levert (extra) bouwstenen op voor de strategie.

Voor Nationaal Park Hollandse Duinen organiseerde De Lynx fietsexcursies en themadiscussies met gebiedsexperts. We focusten op kustveiligheid, natuur, cultureel erfgoed, waterwinning en recreatie en toerisme. We verkenden de karakteristieken, de iconen van het gebied.

Informeer concreet over het trajectverloop

Een strategie wordt vaak gezien als iets abstracts, en soms is deze ook zo opgeschreven. Maar, hoe concreter hoe beter. Dat geldt niet alleen voor de inhoud, maar ook voor het proces. Hoe een traject invulling gaat krijgen? Laat dat bijvoorbeeld eens zien met een korte video.

Ter inspiratie: een filmpje voor Nationaal Park Hollandse Duinen. De Lynx dacht mee over de opzet.

Maak de spanningsboog korter

Maak een duidelijke knip in de strategie naar de korte en lange termijn. Een goede strategie biedt aan de ene kant mooie vergezichten, van soms wel 50 jaar of langer. Aan de andere kant willen partijen gewoon nú aan de slag. Neem daarom ook (kleinere) werkzaamheden op met een kortere looptijd, of strategische projecten met de startdatum ‘zo snel mogelijk’.

In de landschapsstrategie voor Nationaal Park Hollandse Duinen zijn negen strategische projecten opgenomen: met enkele kunnen partijen direct starten.

Haal (online) gebiedskennis op voor een dosis realisme en kansen

Bij Nationaal Park Hollandse Duinen konden de partijen input geven voor verschillende concepten van de landschapsstrategie. Ze dachten mee over de ambities, de situering van parkways en parkpoorten en strategische projecten. We wilden de strategie in het gebied bespreken in ruimteateliers op drie locaties. Door corona werden het online sessies, waarbij we de concepten digitaal voorlegden.

Wat we hierbij opmerkten: partijen zijn gretig om hun gebiedskennis mee te geven. Die gretigheid kun je optimaal benutten om een plan realistisch te maken. Organiseer hiervoor (online) bijeenkomsten. Kan iets niet? Gooi dan niet meteen het hele plan overboord, maar kijk hoe de ambitie wél geborgd kan worden.

Zo ontstaat langzaamaan een plan dat voor veel partijen al niet meer als een strategie klinkt, maar als gebied om samen mee aan de slag te gaan.

Bekijk de landschapsstrategie

Benieuwd naar de strategie? Bekijk ‘m hier!