Op 4 juni organiseerde De Lynx een tweede debat over een actueel thema in het groene domein: ‘De stikstofcrisis bezworen?’ De panelleden zijn er nog niet gerust op dat de kabinetsplannen het probleem op gaan lossen, en vrezen dat ze juridisch geen stand zullen houden. Reductie van inputs is het devies. Of dat vrijwillig of gedwongen moet gebeuren, daarover zijn ze het nog niet eens.

Drie panelleden, Hermen Vreugdenhil (Christen Unie Provinciale Staten Brabant), Teo Wams (directeur natuurbeheer Natuurmonumenten) en Jan Willem Erisman (directeur Louis Bolck Instituut) discussieerden mee. Ook Raoul Beunen (onderzoeker natuurwetgeving en -beleid WUR/ Open Universiteit) gaf zijn visie op het onderwerp.

Kijk het debat terug

“Vrijwilligheid werkt niet”

Jan-Willem Erisman (LBI) is verheugd dat de natuur voor het eerst centraal staat, en dat er voor het eerst een poging tot reductie van de stikstofuitstoot wordt gedaan. “Maar als je de details leest, zie je dat het kabinetsplan steunt op vrijwilligheid en vrijblijvendheid. En dat heeft in het verleden nog nooit een significante reductie opgeleverd. Zonder de druk bij de bron weg te nemen, heeft herstel weinig zin. Daarvoor zullen we de stikstofkraan dicht moeten draaien: minder krachtvoer, minder kunstmest. De minister zoekt daarvoor politiek draagvlak, maar dat is er niet.”

Grenzen aan maatregelen

Teo Wams (NM) constateert dat er grens is aan wat je aan effectgerichte maatregelen kunt nemen. “Je kunt meer plaggen, maaien, met schapen begrazen en houtopslag verwijderen, maar je bent een keer uitgeplagd en uitgemaaid. Ik ben blij met de omvangrijke investering, want we moeten de natuur structureel sterker maken. Verbinden, robuust maken, de waterhuishouding op orde brengen. Als dat niet gebeurt, blijven gebieden extra kwetsbaar voor te veel stikstof.”

PAS-2?

Hermen Vreugdenhil (CU) houdt zijn hart vast voor de kabinetsplannen. “Het lijkt voor een groot deel op de PAS. Dus we moeten nog maar zien of het juridisch standhoudt. Ik ben wel blij met het pakket van het Rijk, het is wel een enorme ondersteuning. Maar ‘niet alles kan’, dat is duidelijk. 50% reductie is nodig, en dat zal voor alle sectoren moeten gelden. Tot nu toe is de meeste reductie voortgekomen uit vrijwillige convenanten, dus daar wil ik het komende halfjaar voor benutten. We moeten boeren wel ruimte bieden in de tijd.”

Latente ruimte

Een interessant discussiepunt is de latente ruimte in vergunningen. Het kabinet en provincies lijken die te willen gebruiken. Erisman is daar stellig in: “De Raad van State zegt dat er geen stikstofuitstoot bij mag komen, een nulniveau dus. Die latente ruimte mogen en kunnen we dus niet gebruiken.” Ook Vreugdenhil ziet de uitstoot liever niet stijgen door gebruik van de latente ruimte in de vergunningen. In een poll vindt 92% van de deelnemers aan het debat dat latente stikstofruimte uit de markt genomen moet worden.

Bezwaren

Raoul Beunen (Open Universiteit) acht de kans heel groot dat vergunningen op basis van de kabinetsplannen geen stand houden bij de Raad van State. In een poll verwacht ook twee derde van de deelnemers dat vergunningen op basis van deze plannen onderuit gaan. Teo Wams (NM): “We moeten in gebieden verbindingen zoeken, geen halve oplossingen die weer leiden tot rechtszaken.  Die maken de kloof tussen landbouw en natuur alleen maar groter.”

De sleutel is toch de balans tussen input en output, benadrukt Erisman nog maar een keer: “Reductie van krachtvoer en kunstmest.” “Precies”, beaamt Wams, “wat er niet in gaat, lekt er ook niet uit.”

Aanbevolen Links